5S : عبارتست از اقداماتي كه در 5 حوزه زير با هدف ايجاد و حفظ و نگهداري سلامت و كيفيت محيط كار براي انجام كار با كيفيت صورت مي پذيرند :

            

1- ساماندهي (seiri) :  تفكيك اشياء و اقلام به ضروريها و غير ضروريها و اولويت بندي نياز به اقلام در محيط براساس اصول و قواعد و اهداف معين.

2- نظم و ترتيب (seiton) : قراردادن اقلام و اشياء (با توجه به اولويت بندي صورت گرفته) در مكانهاي مناسب و به ترتيبي مطلوب بطوريكه ساده و آسان بتوان به آنها دستيافت و از آنها استفاده كرد.

3- پاكيزه سازي(seiso):دور ريختن اقلام و اشياء زائدوپاكيزه نمودن اقلام و اشياء ديگرازآلودگيها و مواد خارجي و گردوغبار و

4- استانداردسازي (seiketsu) : ايجاد مقرراتي بمنظور استاندارد نمودن شرايط مناسب محيط كار و حفظ ساماندهي ؛ نظم و ترتيب و پاكيزگي در آن (مثلا از طريق مديريت ديداري و مديريت رنگها).

5- انضباط (shitsuke) : ايجاد عادات صحيح بجاي عادات نادرست و ناصحيح بعنوان توانايي انجام امور به شيوه مطلوب (انضباط امري حاصل از تكرار و تمرين است).

 

1- ساماندهي (seiri) : كليه واحدها موظفند با توجه به فعاليتها و فرآيندهائي كه در حوزه مسئوليتهاي خويش انجام مي دهند ؛ اقلام و اشياء موجود در حوزه كاري خود را گروه بندي نموده و اقلام و اشياء ضروري كه بايد همواره در دسترس باشند را از اقلام غيرضروري كه بصورت موردي مورد نياز خواهند بود ء بصورت شفاف و مشخص تفكيك نموده و فهرست نمايند.

 

2- نظم و ترتيب (seiton) : كليه واحدها موظفند اقلام ضروري مورد نياز در فعاليتهاي روزانه خود را با نظمي مطلوب و به ترتيبي كه بتوان به سهولت و سادگي به آنها دستيافت و از آنها استفاده نمود مستقر نموده و اقلام و اشياء غيرضروري را نيز متناسب با اولويت تعيين شده براي آنها منظم و مرتب در محلهاي مناسبي مستقر نمود.

 

3- پاكيزه سازي(seiso):كليه واحدها موظفند اقلام و اشياء زائد را از دسترس دور كرده و پاكيزگي و نظافت اقلام و اشياء و محيط كاري خود را همواره حفظ نمايند.

 

4- استانداردسازي (seiketsu) : هر يك از واحدهاي سازمان بمنظور حفظ ساماندهي ؛ نظم و ترتيب و پاكيزگي محيط كاري خود بايد قوانين و مقررات و استانداردهايي را در انجام كارهاي خود رعايت نمايند (بعنوان مثال هر فرد موظف است پس از مرتب سازي ميزكار خود آنرا ترك نمايد).

 

5- انضباط (shitsuke) : كليه پرسنل واحدها بايد منضبط به اصول حفظ محيطي سالم و پويا بوده و همواره تمرين و ممارست جهت جايگزيني عادات صحيح بجاي عادات نامطلوب را انجام دهند.